Mua hàng của cá nhân không có hóa đơn: Hồ sơ hợp lệ năm 2026

Cập nhật ngày 27/08/2026. Nội dung áp dụng Nghị định 68/2026/NĐ-CP sau khi được Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi.

Tóm tắt nhanh

Không phải mọi giao dịch thiếu hóa đơn đều được thay bằng bảng kê. Chỉ các nhóm được pháp luật thuế TNDN cho phép mới dùng hồ sơ thay thế; cần xác minh người bán, hàng hóa, thanh toán và trách nhiệm ký bảng kê.

Kết luận áp dụng

Điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định các nhóm mua vào được lập bảng kê. Nghị định 141/2026 điều chỉnh ngưỡng liên quan lên 1 tỷ đồng. Mẫu 02/TNDN hiện được ban hành kèm Thông tư 20/2026/TT-BTC.

Không nên chỉ dựa vào tên ngành hoặc tiền thực nhận. Hộ cần đọc đồng thời quy định thuế, hóa đơn, kế toán và dữ liệu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh.

Căn cứ pháp lý và nguồn chính thức

Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hiệu lực 05/03/2026.
Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ban hành 29/04/2026, áp dụng từ 01/01/2026.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử, hiệu lực 01/07/2026.
Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn quản lý thuế, hiệu lực 01/07/2026.
Hướng dẫn kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hiệu lực 01/01/2026.

Quy trình thực hiện

Bước 1: Xác định giao dịch thuộc nhóm được lập bảng kê.
Bước 2: Thu thập thông tin định danh và địa chỉ người bán.
Bước 3: Lập hợp đồng, biên bản giao nhận và bảng kê đúng mẫu.
Bước 4: Thanh toán không dùng tiền mặt khi chạm điều kiện.
Bước 5: Lưu chứng cứ về nguồn gốc và sử dụng hàng hóa.

Hồ sơ và dữ liệu nên lưu

Báo cáo bán hàng theo ngày, kênh và địa điểm.
Sao kê ngân hàng, ví điện tử, COD và báo cáo sàn.
Hóa đơn XML, thông báo cấp mã hoặc truyền dữ liệu.
Hợp đồng, giao nhận, đối soát, hoàn hàng và giảm giá.
Sổ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC và hồ sơ kỳ khai.

Sai lầm thường gặp

Lập bảng kê cho hàng mua của cơ sở phải xuất hóa đơn.
Thiếu số căn cước hoặc thông tin người bán.
Chia thanh toán để né điều kiện không dùng tiền mặt.

So sánh quy định trước và sau năm 2026

Tiêu chí	Trước năm 2026	Năm 2026
Quản lý thuế	Còn phương pháp khoán đối với nhiều hộ.	Tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế; không áp dụng khoán từ 01/01/2026.
Ngưỡng chính sách	Mốc cũ từng là 100 triệu; đầu năm 2026 Nghị định 68 dùng 500 triệu.	Nghị định 141 nâng đồng bộ lên 1 tỷ đồng và áp dụng từ 01/01/2026.
Điểm cần lưu ý	Quản lý phân tán theo cửa hàng và phương thức khoán.	Hồ sơ cũ thường dùng mẫu 01/TNDN theo Thông tư 78/2014. Từ 12/03/2026 sử dụng Mẫu 02/TNDN theo Thông tư 20/2026 và áp dụng điều kiện chứng từ mới.
Sổ sách	Thông tư 88/2021/TT-BTC.	Thông tư 152/2025/TT-BTC, hiệu lực 01/01/2026.

Ví dụ thực tế

Tình huống: Doanh nghiệp mua nông sản của người trực tiếp sản xuất. Hồ sơ gồm bảng kê, thông tin người bán, biên bản giao nhận, chứng từ thanh toán và chứng cứ lô hàng; không chỉ có phiếu chi.

Cách xử lý: Lập bảng đối soát doanh thu–tiền–hóa đơn, ghi rõ căn cứ áp dụng và lưu bằng chứng tại thời điểm giao dịch.

Câu hỏi thường gặp

Doanh thu để xét ngưỡng có cộng bán hàng online không?

Có. Doanh thu phải tổng hợp trên toàn bộ kênh và địa điểm của người nộp thuế; không tách từng gian hàng để xét riêng.

Sàn nộp thuế thay thì hộ có phải lập hóa đơn không?

Có thể vẫn phải lập. Cơ chế sàn khấu trừ, nộp thay là nghĩa vụ thuế riêng và không tự động thay thế nghĩa vụ hóa đơn.

Dưới 1 tỷ đồng có được dùng hóa đơn điện tử không?

Có, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu thì được đăng ký tự nguyện theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP.