Cập nhật ngày 26/08/2026 theo quy định có hiệu lực từ 01/07/2026. Phạm vi bài viết: bài này giúp quyết định giữa cơ chế có mã và không có mã, không phải danh mục mọi loại hóa đơn. Xem thêm khái niệm hóa đơn điện tử, các loại hóa đơn điện tử hiện hành, trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử và so sánh quy định trước và sau 01/07/2026. Để tránh nhầm hóa đơn với chứng từ, xem chứng từ điện tử là gì. Theo Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, nguyên tắc chung là tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, trừ nhóm đủ điều kiện sử dụng hóa đơn không có mã hoặc thuộc diện hóa đơn từ máy tính tiền. Hóa đơn không có mã không phải “gói nâng cấp” mà mọi đơn vị có thể mua. Doanh nghiệp phải thuộc phạm vi lĩnh vực/đối tượng, có hạ tầng công nghệ, phần mềm kế toán và hóa đơn đáp ứng yêu cầu, bảo đảm truyền dữ liệu đến người mua và cơ quan thuế, đồng thời không thuộc trường hợp rủi ro cao. Nếu không chắc mình đáp ứng, lựa chọn tuân thủ an toàn thường là đăng ký hóa đơn có mã và chờ kết quả chấp nhận của cơ quan thuế. Lưu ý về hiệu lực Luật 108: Luật có hiệu lực chung từ 01/07/2026; riêng Điều 13 và quy định về sử dụng hóa đơn điện tử của hộ, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 có hiệu lực từ 01/01/2026 theo khoản 2 Điều 52. Quy định cũ để đối chiếu gồm Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14. Người bán lập, ký số và gửi hóa đơn đến cơ quan thuế cấp mã. Hệ thống cấp mã khi hóa đơn đủ nội dung, đúng định dạng, thông tin đăng ký và không bị ngừng sử dụng; sau đó người bán gửi cho người mua. Có mã không thay thế trách nhiệm của người bán về giao dịch, giá trị, thuế suất và thời điểm lập. Hóa đơn có mã vẫn có thể sai. Doanh nghiệp lập, ký số và gửi hóa đơn cho người mua mà không chờ cấp mã từng số, nhưng vẫn phải chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế theo Điều 16 Nghị định 254, bảo đảm dữ liệu toàn vẹn, đúng định dạng. Hóa đơn từ máy tính tiền là nhánh riêng cho hoạt động bán trực tiếp đến người tiêu dùng. Doanh nghiệp bán lẻ cần xem hướng dẫn hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Điểm a khoản 1 Điều 6 xác định tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ, cá nhân kinh doanh và trường hợp rủi ro cao dùng hóa đơn có mã, trừ nhóm không có mã và máy tính tiền. Hộ/cá nhân doanh thu năm trên 1 tỷ đồng hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng dùng có mã hoặc máy tính tiền. Điểm b khoản 1 Điều 6 liệt kê doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực: điện lực, xăng dầu, bưu chính, viễn thông, nước sạch, tài chính ngân hàng, chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon, bảo hiểm, y tế, thương mại điện tử, siêu thị, thương mại và vận tải hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy; cùng tổ chức kinh tế đáp ứng yêu cầu giao dịch điện tử và hạ tầng. Đơn vị phải có hạ tầng, phần mềm kế toán/hóa đơn đáp ứng lập, tra cứu, lưu trữ và truyền dữ liệu. Trường hợp rủi ro cao hoặc đã đăng ký có mã không dùng nhánh này. Ví dụ, công ty thương mại điện tử có ERP và hệ thống đáp ứng điều kiện, không rủi ro cao, có thể đăng ký không có mã. Hộ bán lẻ không thể chọn loại này chỉ vì phần mềm quảng cáo xuất nhanh. Ngoài điều kiện pháp lý, hãy đánh giá tải hệ thống, tích hợp ERP/POS, phân quyền, dự phòng sự cố, chi phí và khả năng lưu file gốc. Xem lưu trữ hóa đơn điện tử đúng quy định. Không. Nếu đúng đối tượng, đăng ký, nội dung, định dạng, giao dịch và nghĩa vụ truyền dữ liệu, hóa đơn không có mã có giá trị pháp lý. Mã không phải thước đo duy nhất của tính hợp pháp. Doanh nghiệp thuộc nhóm không có mã có thể đăng ký dùng có mã, nhưng phải thực hiện thay đổi thông tin theo Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT và chỉ vận hành theo kết quả được chấp nhận. Xem quy trình đăng ký hóa đơn điện tử 2026. Có. Người mua vẫn cần đối chiếu người bán, hàng hóa, thời điểm, tiền, thuế suất, trạng thái và file dữ liệu. Tham khảo cách kiểm tra hóa đơn điện tử hợp pháp, hợp lệ.Hóa đơn có mã và không có mã: Doanh nghiệp nên chọn loại nào năm 2026?
Kết luận ngắn
Căn cứ pháp lý
Hóa đơn có mã và không có mã khác nhau thế nào?
Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế
Hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế
Đừng nhầm với hóa đơn từ máy tính tiền
Đối tượng sử dụng theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP
Nhóm sử dụng hóa đơn có mã
Nhóm được sử dụng hóa đơn không có mã
Bảng so sánh hóa đơn có mã và không có mã
Tiêu chí Hóa đơn có mã Hóa đơn không có mã Đối tượng Nhóm áp dụng chung, hộ/cá nhân kinh doanh và trường hợp rủi ro cao, trừ ngoại lệ. Doanh nghiệp/tổ chức đáp ứng đúng phạm vi và điều kiện tại điểm b khoản 1 Điều 6. Trình tự lập Lập, ký số, gửi cơ quan thuế cấp mã, sau đó gửi người mua. Lập, ký số và gửi người mua; đồng thời chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế theo quy định. Thành phần mã Có mã của cơ quan thuế trên hóa đơn. Không có mã cấp cho từng hóa đơn. Phụ thuộc hệ thống cấp mã Có; Nghị định 254 quy định cơ chế xử lý sự cố và hệ thống dự phòng. Không chờ cấp mã từng hóa đơn nhưng vẫn phụ thuộc hệ thống lập, ký, truyền dữ liệu. Hạ tầng Có thể dùng dịch vụ của nhà cung cấp; một số đối tượng được miễn phí dịch vụ. Yêu cầu hạ tầng, phần mềm kế toán/hóa đơn, lưu trữ và truyền dữ liệu đáp ứng quy định. Giá trị pháp lý Hợp pháp khi đúng nội dung, định dạng, đăng ký và giao dịch thực tế. Cũng hợp pháp nếu đúng đối tượng, đăng ký, nội dung, định dạng và truyền dữ liệu. Rủi ro cao về thuế Là loại áp dụng. Không được tiếp tục nếu thuộc trường hợp phải chuyển sang có mã. So sánh văn bản cũ và mới
Nội dung Trước 01/07/2026 Từ 01/07/2026 Khung pháp lý Điều 91 Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 123 và Nghị định 70. Luật Quản lý thuế 2025, Nghị định 254 và Thông tư 91. Nguyên tắc có mã Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế nhìn chung dùng có mã, trừ nhóm đủ điều kiện không có mã. Quy định lại rõ tại Điều 6, mở phạm vi chủ thể gồm tổ chức khác, hộ và cá nhân kinh doanh. Lĩnh vực không có mã Điện lực, xăng dầu, bưu chính viễn thông, nước sạch, tài chính tín dụng, bảo hiểm, y tế, thương mại điện tử, siêu thị, thương mại, vận tải... Đổi cách gọi “tài chính tín dụng” thành “tài chính ngân hàng” và liệt kê rõ thêm chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ hỗ trợ giao dịch trên sàn giao dịch các-bon. Máy tính tiền Nghị định 70 mở rộng đối tượng và yêu cầu triển khai theo điều kiện. Điều 6 quy định riêng; chủ thể bán trực tiếp cho người tiêu dùng đã đăng ký có mã/không có mã thì không bắt buộc đăng ký thêm máy tính tiền. Rà soát Cơ quan thuế quản lý theo tình trạng rủi ro và điều kiện. Thông tư 91 nêu cơ quan thuế rà soát định kỳ trường hợp không có mã để thông báo chuyển sang có mã khi cần. Cây quyết định: nên đăng ký loại nào?
Câu hỏi thường gặp
Hóa đơn không có mã có kém hợp pháp hơn hóa đơn có mã không?
Doanh nghiệp được tự chuyển từ không có mã sang có mã không?
Hóa đơn có mã có cần kiểm tra tính hợp lệ không?
MỚI NHẤT!
