Kiến thức hóa đơn, chứng từ
và giải pháp cho kinh doanh
Tra cứu hóa đơnLiên hệ tư vấn →

MỚI NHẤT!

    Xuất hàng gia công, cho mượn, hoàn trả dùng chứng từ gì?

    Cập nhật ngày 03/09/2026 theo quy định áp dụng từ 01/07/2026.

    Tóm tắt nhanh

    Gia công, cho mượn và hoàn trả là ba nghiệp vụ khác nhau. Tài sản cố định hoặc công cụ cho mượn để phục vụ gia công, không thu tiền và không chuyển quyền sở hữu có thể thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử; hàng hóa cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả cần đối chiếu riêng với nghĩa vụ lập hóa đơn.

    Kết luận áp dụng

    Phải xác định đối tượng là nguyên vật liệu, hàng hóa, máy móc hay công cụ; có thu tiền hay không; quyền sở hữu có chuyển hay không; và hàng sẽ quay lại thế nào. Từ đó mới chọn hợp đồng, biên bản, phiếu xuất kho hoặc hóa đơn.

    Nguyên tắc quan trọng: Không dùng tên gọi nội bộ để quyết định nghĩa vụ hóa đơn. Phải căn cứ bản chất giao dịch, chủ thể, quyền sở hữu hàng hóa và mục đích vận chuyển.

    Bảng phân loại tình huống

    Tình huống hoặc tài liệuHướng xử lýĐiểm cần kiểm tra
    Nguyên liệu đưa đi gia côngTheo hợp đồng gia công và hồ sơ xuất - nhậnTheo dõi định mức và hàng thu hồi
    Máy móc cho mượn phục vụ gia côngCó thể thuộc trường hợp không dùng hóa đơn nếu đủ điều kiệnKhông thu tiền, không chuyển sở hữu
    Cho vay/cho mượn hàng hóaCó thể phát sinh nghĩa vụ hóa đơnKhông nhầm với tài sản phục vụ gia công
    Hoàn trả hàngĐối chiếu giao dịch gốcXử lý chứng từ theo nguồn phát sinh

    Quy trình thực hiện

    1. Bước 1: Phân loại tài sản hoặc hàng hóa.
    2. Bước 2: Đọc hợp đồng và quyền sở hữu.
    3. Bước 3: Xác định có thu tiền hay không.
    4. Bước 4: Lập bộ chứng từ xuất - nhận phù hợp.
    5. Bước 5: Theo dõi hàng thu hồi, hao hụt và quyết toán.

    Hồ sơ cần lưu

    • Hợp đồng gia công hoặc cho mượn
    • Biên bản bàn giao
    • Phiếu xuất - nhập kho
    • Bảng định mức và quyết toán nguyên liệu
    • Hồ sơ hoàn trả, bồi thường nếu có

    Mỗi mã chuyến hoặc mã lô nên nối được dữ liệu xuất kho, vận chuyển, giao nhận và xử lý tại điểm đến. Không sửa trực tiếp XML, không lập lùi ngày và không tạo chứng từ khống để hợp thức hóa.

    So sánh quy định trước và từ 01/07/2026

    Tiêu chíTrước 01/07/2026Từ 01/07/2026
    Căn cứ chínhNghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC.Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC.
    Điểm cần cập nhậtDoanh nghiệp thực hiện theo khung quản lý hóa đơn, chứng từ giai đoạn cũ.Nghị định 254/2026/NĐ-CP từ 01/07/2026 làm rõ trường hợp máy móc, thiết bị cho mượn là tài sản cố định và công cụ phục vụ gia công, không thu tiền, không chuyển quyền sở hữu có thể không phải dùng hóa đơn. Không được suy rộng quy định này cho mọi hàng hóa cho vay, cho mượn.
    Kiểm soát dữ liệuThường phụ thuộc nhiều vào bản thể hiện và hồ sơ giấy.Cần ưu tiên XML, trạng thái truyền nhận và khả năng đối chiếu dữ liệu xuyên suốt.

    Căn cứ và nguồn chính thức

    Câu hỏi thường gặp

    Cho mượn máy gia công có phải xuất hóa đơn không?

    Có thể không phải dùng hóa đơn nếu đúng điều kiện tại Điều 7: là tài sản/công cụ phục vụ gia công, không thu tiền và không chuyển quyền sở hữu.

    Cho mượn hàng hóa để dùng rồi trả loại khác có giống cho mượn máy không?

    Không. Bản chất kinh tế khác và có thể phát sinh nghĩa vụ hóa đơn; cần đối chiếu riêng.

    Nguyên liệu thừa trả lại cần hồ sơ gì?

    Cần đối chiếu hợp đồng, định mức, biên bản quyết toán và chứng từ xuất - nhập thực tế.

    Bài liên quan