MỚI NHẤT!

    Hủy giao dịch sau khi đã lập hóa đơn: Cách điều chỉnh đúng
    Hướng dẫn theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, hiệu lực 01/07/2026.

    Cập nhật ngày 27/08/2026 theo quy định có hiệu lực từ 01/07/2026.

    Tóm tắt nhanh

    Khi đã lập hóa đơn lúc thu tiền trước cho dịch vụ hoặc bất động sản, sau đó giao dịch bị hủy, chấm dứt hoặc hủy một phần dịch vụ, người bán lập hóa đơn điều chỉnh theo giá trị thực tế; không dùng Mẫu 04/SS-HĐĐT để thay thế nghiệp vụ.

    Kết luận áp dụng

    Hóa đơn ban đầu có thể đúng tại thời điểm thu tiền. Sự kiện hủy phát sinh sau là nghiệp vụ mới làm giảm giá trị, cần hợp đồng hủy/chấm dứt, chứng từ hoàn tiền hoặc đối trừ.

    Trước khi thao tác trên phần mềm, kế toán cần giữ nguyên dữ liệu gốc, xác định đúng loại hóa đơn và trạng thái cấp mã hoặc truyền dữ liệu. Không sửa trực tiếp XML, không lùi ngày và không xóa dấu vết của hóa đơn đã phát hành.

    Căn cứ pháp lý đang áp dụng

    Trọng tâm là Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC; đồng thời phải đọc Điều 4, Điều 5 và Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP theo bản chất giao dịch.

    Quy trình thực hiện từng bước

    1. Bước 1: Xác định phạm vi hủy toàn bộ hay một phần.
    2. Bước 2: Lập thỏa thuận/biên bản chấm dứt và tính giá trị đã thực hiện.
    3. Bước 3: Lập hóa đơn điều chỉnh giảm phần không thực hiện.
    4. Bước 4: Hoàn tiền hoặc đối trừ công nợ và điều chỉnh thuế.
    5. Bước 5: Lưu chuỗi hợp đồng, hóa đơn, điều chỉnh và thanh toán.

    Sau khi xử lý, cần đối chiếu đồng thời hóa đơn, hợp đồng, giao nhận, thanh toán, kho, công nợ, sổ kế toán và tờ khai thuế. Nếu dữ liệu giữa các hệ thống không khớp, việc hóa đơn đã được cấp mã không tự làm cho toàn bộ hồ sơ trở nên đúng.

    Sai lầm thường gặp và cách phòng tránh

    • Gửi 04/SS-HĐĐT vì cho rằng hóa đơn gốc sai.
    • Xóa hóa đơn gốc sau khi hoàn tiền.
    • Điều chỉnh toàn bộ dù một phần dịch vụ đã hoàn thành.

    Nên dùng checklist phê duyệt trước khi phát hành, phân quyền người lập và người ký, bật cảnh báo dữ liệu trùng, đồng thời lưu nhật ký thao tác. Tình huống vượt ngoài mô tả trong bài cần được đối chiếu hồ sơ thực tế hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

    So sánh quy định trước và sau 01/07/2026

    Tiêu chíTrước 01/07/2026Từ 01/07/2026
    Khung pháp lýNghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, cùng Thông tư 32/2025/TT-BTC.Từ 01/07/2026 áp dụng Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC.
    Điểm kế thừaĐã sử dụng hóa đơn điện tử, dữ liệu cấp mã/truyền cơ quan thuế và quy trình xử lý sai sót.Tiếp tục quản lý trên dữ liệu điện tử; không mặc nhiên làm lại toàn bộ quy trình nội bộ.
    Điểm cần cập nhậtQuy định nằm ở nhiều lần sửa đổi và hướng dẫn.Khung trước từng hướng dẫn hủy/chấm dứt rải rác. Thông tư 91 đưa tình huống vào khoản 5 Điều 10, tách rõ khỏi lỗi hóa đơn ban đầu.
    Biểu mẫu và dữ liệuDùng biểu mẫu theo Thông tư 32/2025 và khung cũ.Dùng biểu mẫu Phụ lục III Thông tư 91 như 04/SS-HĐĐT, 01/BK-ĐCTT khi đúng trường hợp.

    Ví dụ thực tế

    Tình huống: Khách trả trước 120 triệu cho dịch vụ năm và đã được lập hóa đơn. Sau ba tháng hai bên chấm dứt, giá trị chưa thực hiện 90 triệu. Người bán lập hóa đơn điều chỉnh giảm theo hồ sơ chấm dứt và hoàn/đối trừ 90 triệu.

    Hồ sơ tối thiểu: dữ liệu hóa đơn gốc, chứng từ nghiệp vụ, thỏa thuận hoặc thông báo người mua khi cần, hóa đơn phát sinh tiếp theo, phản hồi của hệ thống thuế và tài liệu kê khai liên quan.

    Câu hỏi thường gặp

    Có được xóa hóa đơn đã cấp mã hoặc đã truyền dữ liệu không?

    Không nên xóa hoặc sửa dữ liệu gốc. Phải xử lý theo đúng nhánh thông báo, điều chỉnh, thay thế hoặc nghiệp vụ phát sinh sau giao dịch; toàn bộ chuỗi cần được lưu để tra cứu.

    Có phải mọi trường hợp đều gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT?

    Không. Mẫu 04/SS-HĐĐT dùng cho các trường hợp Thông tư 91 quy định. Hóa đơn cần điều chỉnh hoặc thay thế vẫn phải lập hóa đơn mới và truyền dữ liệu theo loại đang sử dụng.

    Hóa đơn máy tính tiền có áp dụng giống hóa đơn thông thường không?

    Không hoàn toàn. Hóa đơn máy tính tiền lập sai có quy tắc thay thế riêng tại điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91; trả hàng là nghiệp vụ khác cần đối chiếu khoản 5.

    Bài liên quan trong cụm

    Hủy giao dịch sau khi đã lập hóa đơn: Cách điều chỉnh đúng

    Video