Cập nhật ngày 27/08/2026 theo quy định có hiệu lực từ 01/07/2026.
Tóm tắt nhanh
Một số dịch vụ tài chính cung cấp cho cá nhân có hệ thống lưu chi tiết từng giao dịch được áp dụng cơ chế chuyển dữ liệu giao dịch theo hướng dẫn tại Thông tư 91/2026.
Kết luận áp dụng
Đơn vị phải tách phí dịch vụ, lãi, khoản thu hộ và doanh thu bảo hiểm theo bản chất; đối soát dữ liệu giao dịch chi tiết với hóa đơn tổng hợp hoặc luồng áp dụng.
Trước khi lập hóa đơn, doanh nghiệp phải đối chiếu hợp đồng, thời điểm chuyển giao hoặc hoàn thành, dữ liệu chuyên ngành và hướng dẫn của cơ quan quản lý trực tiếp.
Căn cứ pháp lý và nguồn chính thức
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/07/2026.
- Thông tư 91/2026/TT-BTC, hiệu lực 01/07/2026.
- Hướng dẫn chính thức về thời điểm lập hóa đơn theo ngành.
- Tổng hợp điểm mới do Cục Thuế công bố.
- Hướng dẫn quản lý thuế hoạt động nền tảng số.
Quy trình thực hiện theo ngành
- Bước 1: Phân loại từng khoản thu và đối tượng khách hàng.
- Bước 2: Xác định giao dịch có dữ liệu chi tiết trên hệ thống.
- Bước 3: Khóa kỳ và lập Bảng 01/TTGD khi thuộc trường hợp.
- Bước 4: Lập hóa đơn, điều chỉnh hoàn giảm phí đúng nhánh.
- Bước 5: Đối soát sổ phụ, hợp đồng và dữ liệu thuế.
Hồ sơ cần lưu
- Hợp đồng, phụ lục và tài liệu xác định thời điểm chuyển giao hoặc hoàn thành.
- Bảng kê, biên bản nghiệm thu, đối soát hoặc dữ liệu giao dịch chuyên ngành.
- Chứng từ thanh toán, thu hộ, chi hộ và công nợ liên quan.
- XML, bản thể hiện, chữ ký số, mã và phản hồi truyền nhận.
- Hồ sơ điều chỉnh, thay thế, hủy và thông báo cho các bên.
Sai lầm thường gặp
- Gộp cả khoản thu hộ vào doanh thu phí.
- Không lưu dữ liệu giao dịch nền.
- Điều chỉnh hoàn phí không dẫn chiếu hóa đơn.
So sánh quy định trước và từ 01/07/2026
| Tiêu chí | Trước 01/07/2026 | Từ 01/07/2026 |
|---|---|---|
| Căn cứ hóa đơn | Nghị định 123/2020, Nghị định 70/2025, Thông tư 32/2025. | Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026. |
| Nguyên tắc | Lập khi bán hàng hoặc hoàn thành dịch vụ theo trường hợp. | Tiếp tục nguyên tắc nghiệp vụ, áp chuẩn dữ liệu và kết nối mới. |
| Điểm ngành | Áp dụng quy tắc chuyên ngành và hồ sơ giai đoạn trước. | Khung cũ đã cho phép một số ngành lập hóa đơn theo kỳ. Thông tư 91/2026 bổ sung cơ chế chuyển Bảng thông tin chi tiết giao dịch 01/TTGD cho các dịch vụ đáp ứng điều kiện. |
| Đối soát | Thường dựa chứng từ và bảng kê nội bộ. | Cần liên kết dữ liệu giao dịch, XML và phản hồi truyền nhận. |
Ví dụ thực tế
Tình huống: Ngân hàng có hàng triệu giao dịch phí nhỏ của cá nhân phải bảo đảm bảng chi tiết, tổng doanh thu và dữ liệu hóa đơn khớp nhau.
Nguyên tắc xử lý: Xác định đúng bản chất khoản thu, chủ thể bán và mốc hoàn thành; không dùng ngày thanh toán thay thế máy móc cho thời điểm lập hóa đơn.
Câu hỏi thường gặp
Có được đợi khách thanh toán mới lập hóa đơn không?
Không mặc nhiên. Phải áp dụng thời điểm bán hàng, hoàn thành dịch vụ, thu tiền hoặc kỳ đối soát theo đúng trường hợp của pháp luật.
Có được gộp nhiều dịch vụ vào một dòng không?
Chỉ khi vẫn phản ánh trung thực và đủ căn cứ. Các cấu phần khác thuế suất, chủ thể hoặc thời điểm nên tách để đối soát.
Khoản thu hộ có phải doanh thu không?
Phải xét hợp đồng, chủ thể chịu chi phí, chứng từ gốc và khoản phí hưởng. Tên gọi nội bộ không quyết định bản chất thuế.
