Hóa đơn bán hàng trả góp, trả chậm: Giá bán và lãi trả góp

Cập nhật ngày 27/08/2026 theo quy định có hiệu lực từ 01/07/2026.

Tóm tắt nhanh

Bán trả góp phải phân biệt giá bán hàng hóa tại thời điểm giao với phần lãi hoặc phí tài chính theo hợp đồng. Lịch thu tiền không tự thay đổi thời điểm bán hàng.

Kết luận áp dụng

Hóa đơn và sổ theo dõi cần nối hợp đồng, giá bán, thuế, tiền trả trước, phần lãi và từng kỳ thu. Nếu công ty tài chính tham gia phải phân định rõ bên bán và bên cho vay.

Trước khi lập hóa đơn, doanh nghiệp phải đối chiếu hợp đồng, thời điểm chuyển giao hoặc hoàn thành, dữ liệu chuyên ngành và hướng dẫn của cơ quan quản lý trực tiếp.

Căn cứ pháp lý và nguồn chính thức

Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/07/2026.
Thông tư 91/2026/TT-BTC, hiệu lực 01/07/2026.
Hướng dẫn chính thức về thời điểm lập hóa đơn theo ngành.
Tổng hợp điểm mới do Cục Thuế công bố.
Hướng dẫn quản lý thuế hoạt động nền tảng số.

Quy trình thực hiện theo ngành

Bước 1: Xác định giá bán trả ngay và tổng trả góp.
Bước 2: Tách lãi, phí và bảo hiểm theo hợp đồng.
Bước 3: Lập hóa đơn khi giao hàng theo quy định.
Bước 4: Theo dõi công nợ theo lịch thanh toán.
Bước 5: Xử lý trả hàng, tất toán sớm và phí phạt.

Hồ sơ cần lưu

Hợp đồng, phụ lục và tài liệu xác định thời điểm chuyển giao hoặc hoàn thành.
Bảng kê, biên bản nghiệm thu, đối soát hoặc dữ liệu giao dịch chuyên ngành.
Chứng từ thanh toán, thu hộ, chi hộ và công nợ liên quan.
XML, bản thể hiện, chữ ký số, mã và phản hồi truyền nhận.
Hồ sơ điều chỉnh, thay thế, hủy và thông báo cho các bên.

Sai lầm thường gặp

Xuất hóa đơn theo từng kỳ thu như nhiều lần bán.
Gộp lãi vào giá tính thuế không có căn cứ.
Không xử lý khi khách trả hàng.

So sánh quy định trước và từ 01/07/2026

Tiêu chí	Trước 01/07/2026	Từ 01/07/2026
Căn cứ hóa đơn	Nghị định 123/2020, Nghị định 70/2025, Thông tư 32/2025.	Nghị định 254/2026 và Thông tư 91/2026.
Nguyên tắc	Lập khi bán hàng hoặc hoàn thành dịch vụ theo trường hợp.	Tiếp tục nguyên tắc nghiệp vụ, áp chuẩn dữ liệu và kết nối mới.
Điểm ngành	Áp dụng quy tắc chuyên ngành và hồ sơ giai đoạn trước.	Nguyên tắc tách giá bán và lãi trả góp đã tồn tại trong pháp luật thuế. Bộ hóa đơn 2026 cập nhật căn cứ lập và xử lý dữ liệu nhưng không biến mỗi kỳ thu thành một lần bán mới.
Đối soát	Thường dựa chứng từ và bảng kê nội bộ.	Cần liên kết dữ liệu giao dịch, XML và phản hồi truyền nhận.

Ví dụ thực tế

Tình huống: Xe bán trả góp có giá bán, khoản trả trước và phần tài trợ; hóa đơn hàng hóa phải phản ánh đúng giá bán, không chỉ số tiền khách trả ngày đầu.

Nguyên tắc xử lý: Xác định đúng bản chất khoản thu, chủ thể bán và mốc hoàn thành; không dùng ngày thanh toán thay thế máy móc cho thời điểm lập hóa đơn.

Câu hỏi thường gặp

Có được đợi khách thanh toán mới lập hóa đơn không?

Không mặc nhiên. Phải áp dụng thời điểm bán hàng, hoàn thành dịch vụ, thu tiền hoặc kỳ đối soát theo đúng trường hợp của pháp luật.

Có được gộp nhiều dịch vụ vào một dòng không?

Chỉ khi vẫn phản ánh trung thực và đủ căn cứ. Các cấu phần khác thuế suất, chủ thể hoặc thời điểm nên tách để đối soát.

Khoản thu hộ có phải doanh thu không?

Phải xét hợp đồng, chủ thể chịu chi phí, chứng từ gốc và khoản phí hưởng. Tên gọi nội bộ không quyết định bản chất thuế.

Bài liên quan

Thời điểm lập hóa đơn theo từng ngành năm 2026